Žar sem įnęgjan męlist mest

Ašgengi aš heil­brigšisžjón­ustu utan höfušborg­ar­svęšis­ins er slitr­ótt og bišlist­ar viršast ein­kenna žjón­ust­una. Jafn­vel į stór­um žétt­bżlis­kjörn­um eins og į Ak­ur­eyri. Ein­stak­ling­ar njóta žvķ enn sķšur val­frels­is ķ heil­brigšisžjón­ustu utan höfušborg­ar­inn­ar, ef žeir hafa um ein­hverja žjón­ustu aš velja yfir höfuš.

Fyrsta skrefiš ķ efl­ingu heilsu­gęslužjón­ustu um land allt var stigiš į sķšasta kjör­tķma­bili meš inn­leišingu fjįr­mögn­un­ar­lķk­ans heilsu­gęslu į lands­byggšinni. Žótt lķkaniš sé ekki full­komiš tókst loks­ins aš tryggja aš fjįr­magn fylgi not­end­um heilsu­gęsl­unn­ar al­veg óhįš rekstr­ar­formi henn­ar. Žannig bśa not­end­ur og veit­end­ur heil­brigšisžjón­ustu viš sam­bęri­leg­ar leik­regl­ur, sem er frum­for­senda žess aš hęgt sé aš fęra žjón­ust­una nęr ķbś­um.

Annaš skref var tekiš ķ sum­ar žegar rekst­ur annarr­ar af tveim­ur heilsu­gęsl­um ķ Reykja­nes­bę var bošinn śt, en žing­flokk­ur Sjįlf­stęšis­flokks­ins hafši ein­mitt lagt fram žings­įlykt­un­ar­til­lögu žess efn­is fyrr ķ vor. Ķbśa­fjöldi Reykja­nes­bęj­ar er sam­bęri­leg­ur og Ak­ur­eyr­ar­bęj­ar og žvķ fįtt ef eitt­hvaš sem stend­ur ķ vegi fyr­ir žvķ aš end­ur­taka leik­inn į Ak­ur­eyri. Žaš er žess vegna sem ég hef nś lagt fyr­ir į Alžingi žings­įlykt­un­ar­til­lögu žess efn­is aš heil­brigšisrįšherra feli Sjśkra­trygg­ing­um Ķslands aš bjóša śt rekst­ur annarr­ar heilsu­gęslu­stöšvar­inn­ar sem til stend­ur aš opna į Ak­ur­eyri.

Nęsta skref gęti veriš aš gera sveit­ar­fé­lög­um ķ sam­starfi viš heil­brigšis­starfs­menn eša heil­brigšis­fyr­ir­tęki kleift aš semja viš Sjśkra­trygg­ing­ar Ķslands um aš fęra hluta heilsu­gęslužjón­ust­unn­ar heim ķ héraš. Žannig gętu smęrri sveit­ar­fé­lög tryggt ķbś­um sķn­um ašgengi aš heim­il­is­lękn­um, hjśkr­un­ar­fręšing­um og jafn­vel sįl­fręšing­um ķ sam­ręmi viš fjįr­mögn­un­ar­lķk­an heilsu­gęsl­unn­ar, t.d. hluta śr viku, og eft­ir­lit/​eft­ir­fylgni meš fjar­heil­brigšisžjón­ustu. En žaš er efni ķ ašra žings­įlykt­un­ar­til­lögu.

En af hverju einka­rekst­ur?

Reglu­lega kvikn­ar umręša um einka­rekst­ur ķ heil­brigšis­kerf­inu og um fjöl­breytt­ar leišir ķ rekstri heil­brigšisžjón­ustu. Įšur en lengra skal haldiš er mik­il­vęgt aš žvķ sé haldiš til haga aš leik­regl­urn­ar eru žęr sömu óhįš rekstr­ar­formi; jafnt ašgengi ķbśa, sama komu­gjald og sam­bęri­leg fjįr­mögn­un. En af hverju höf­um viš žetta žį ekki bara allt ķ hönd­um rķk­is­ins?

1. Val fyr­ir not­end­ur og starfs­fólk

Meš žvķ aš opna į mögu­leika ķbśa til aš velja milli heilsu­gęslu­stöšva sem rekn­ar eru hver af sķn­um ašilan­um mun ķbś­um standa til boša aš velja žann veit­anda žjón­ustu sem hent­ar žeim best hverju sinni, veit­ir bestu žjón­ust­una, er meš styttri bištķma eša skemmra frį heim­il­inu. Žannig munu fjįr­mun­irn­ir fylgja not­and­an­um žangaš sem hann kżs aš fara og heilsu­gęsl­urn­ar hafa auk­inn hvata til žess aš bjóša upp į betri žjón­ustu.

Žaš sama mį segja um starfs­fólkiš, sem mun hafa į milli fleiri kosta aš velja og geta vališ žann vinnustaš sem hent­ar žeim bet­ur, hvort sem hann er rek­inn af rķk­inu, sveit­ar­fé­lag­inu eša einkaašila. Leiša mį lķk­ur aš žvķ aš aukn­ir val­mögu­leik­ar um rekstr­ar­form hafi ķ för meš sér aš aušveld­ara verši aš fį heim­il­is­lękna til starfa į Ak­ur­eyri, en oft hef­ur reynst erfitt aš fį sér­fręšinga, hvort sem er į sviši lękn­is­fręšinn­ar eša annarra sér­fręšigreina, til starfa į lands­byggšinni og žvķ mik­il­vęgt aš gera starfs­um­hverfi žeirra eins fjöl­breytt og ašlašandi og unnt er.

Ak­ur­eyri hef­ur góša sögu aš segja frį žvķ aš Heilsu­vernd tók viš rekstri hjśkr­un­ar­heim­il­anna Hlķšar og Lög­manns­hlķšar. Žar hef­ur tek­ist aš snśa viš rekstr­in­um en fyr­ir skipt­in stefndu hjśkr­un­ar­heim­il­in ķ žrot. Ekki nóg meš žaš held­ur hef­ur įnęgja ķbśa, ašstand­enda og starfs­fólks meš starf­sem­ina auk­ist.

2. Įnęgja og aukiš traust

Sam­kvęmt žjón­ustu­könn­un Maskķnu fyr­ir all­ar 19 heilsu­gęslu­stöšvarn­ar į höfušborg­ar­svęšinu frį įr­inu 2021 njóta einka­rekn­ar heilsu­gęslu­stöšvar al­mennt meira trausts en ašrar. Žar kom fram aš all­ar fjór­ar einka­reknu heilsu­gęslu­stöšvar höfušborg­ar­svęšis­ins voru yfir mešaltali žeirra heilsu­gęslu­stöšva sem nutu mests trausts, eins žegar spurt var um įnęgju višskipta­vina, žį röšušu žęr sér ķ fjög­ur efstu sęt­in.

Ekki nóg meš žaš held­ur hef­ur traust og įnęgja meš žjón­ustu heilsu­gęslu­stöšva į höfušborg­ar­svęšinu al­mennt auk­ist, sem gef­ur til kynna aš val­frelsi not­end­anna hef­ur żtt und­ir bętta žjón­ustu į öll­um stöšvun­um, ekki ašeins žeim einka­reknu. Ég af­saka ensku­slett­una en žetta er aug­ljóst dęmi um svo­kallaša „win-win situati­on“.

Betri heil­brigšisžjón­usta į lands­byggšunum

Kost­ir einka­rek­inna heilsu­gęslu­stöšva eru ótvķ­ręšir og žvķ full įstęša til žess aš bjóša ekki ein­ung­is upp į žann kost į höfušborg­ar­svęšinu held­ur einnig aš tryggja lands­byggšunum mögu­leika į aš nżta sér žjón­ustu žeirra. Į höfušborg­ar­svęšinu geta not­end­ur vališ milli heilsu­gęsla sem rekn­ar eru af rķk­inu og žeim sem eru einka­rekn­ar og žannig vališ žann žjón­ustu­veit­anda sem žeim hugn­ast best. Val­frelsi neyt­enda ętti aš vera aukiš į lands­byggšunum einnig.


Berglind Ósk Gušmundsdóttir
alžingismašur Sjįlfstęšisflokksins ķ Noršausturkjördęmi


Svęši

Sjįlfstęšisflokkurinn į Akureyri  |  Ritstjóri Ķslendings: Stefįn Frišrik Stefįnsson   XD-AK į facebook