Stytting leišarinnar milli Eyjafjaršar og Reykjavķkur um 80 km

Ķ dag var umręša ķ bęjarstjórn um styttingu leišarinnar milli Eyjafjaršar og Reykjavķkur. Undirritašur hóf umręšuna og horfši til styttingar į lįglendisleišinni en Andri Teitsson bęjarfulltrśi kom svo meš innlegg um hįlendisleiš ž.e. yfir Stórasand.

Undanfarna tvo įratugi hefur nokkur umręša veriš um leišir til aš stytta vegalengdina milli Eyjafjaršar og Reykjavķkur. Žaš mį segja aš umręšan hafi nįš hįmarki 2010 žegar Vegageršin lagši fram tvęr hugmyndir um styttinguna. Sķšan eru lišin 10 įr og veršur ekki annaš séš en aš žaš hafi veriš sleginn žagnarmśr um žetta mikilvęga verkefni s.l. 10 įr fyrir utan umręšu um undirskriftarsöfnun sem fariš var ķ haustiš 2018, en lķtiš hefur fariš fyrir sķšan.

Žaš er ķ raun merkilegt aš žaš hafi ekki veriš meiri umręša um žetta verkefni sķšastlišin įr ķ ljósi žess hve žjóšhagsleg hagkvęmni styttingar į žessari leiš er mikil. Žaš kom t.d. fram į 128. löggjafaržingi 2002 – 2003 ķ svari žįverandi samgöngurįšherra aš stytting žjóšvegar 1 milli Eyjafjaršar og Reykjavķkur um 19 km myndi spara 400 milljónir (į nśvirši 870.000.000) į įri og žį var mišaš viš aš kostnašur viš žessa 19 km yrši um 1.400 milljónir (į nśvirši 3.050.000.000). Žetta segir okkur aš kostnašur vegna framkvęmdanna greišist upp į fjórum įrum.

Žetta var einnig nišurstaša ķ skżrslu Rannsóknarmišstöšvar Hįskólans į Akureyri sem gerš var fyrir Leiš ehf įriš 2008 ž.e. framkvęmdakostnašur yrši greiddur upp į 4 įrum og žjóšhagslegur įvinningur af slķkri framkvęmd žvķ afar mikill. Žį kom einnig fram ķ žeirri skżrslu aš slysum myndi fękka um 11 į įri vegna meira öryggis į nżjum köflum žar sem nżr vegur yrši breišari en nśverandi vegur. Žvķ mį heldur ekki gleyma aš sķšan skżrsla RHA kom fram hefur umferš aukist mjög mikiš į žessari leiš. Fram til įrsins ķ įr hafši feršamönnum fjölgaš mikiš og umferš samfara žvķ. Žaš er žvķ ljóst aš žjóšhagslegur įvinningur af styttingu leišarinnar hefur aukist verulega ef eitthvaš er. Žį veršur aš taka miš af umhverfisįhrifunum sem verša veruleg meš mun minna kolefnisśtstreymi frį bifreišum.

En žetta mįl snżst um fleiri žętti. Ķbśar żmissa staša utan höfušborgarsvęšisins įsamt fyrirtękjum bera sig illa undan flutnings- og feršakostnaši sem munar mikiš um. Fyrirtęki į Eyjafjaršarsvęšinu hafa ķ gegnum tķšina skošaš möguleika į flutningi frį Eyjafjaršarsvęšinu af žessum sökum. Žaš śtaf fyrir sig er grafalvarlegt mįl og žvķ naušsynlegt aš halda žessu mįli vakandi.

En ef žetta liggur allt fyrir mį spyrja afhverju žaš er ekki löngu bśiš aš stytta žessa leiš, hvar sem žvķ veršur fyrirkomiš meš góšu móti. Til žess aš įtta sig į stöšunni er rétt aš hafa ķ huga aš bein loftlķna milli Akureyrar og Reykjavķkur er 248 km, en veglķnan eins og hśn er nśna er 388 km. Žaš er er žvķ takmarkaš hvaš er hęgt aš stytta leišina mikiš, mišaš viš aš fara lįglendisleišina og ekki mjög margir augljósir kostir til styttingar.

Augljósustu kostirnir eru žeir sem Vegageršin lagši fram sem hugmyndir įriš 2010 og hafa veriš ķ umręšunni allan žennan tķma, ž.e. 20 įr hiš minnsta. Hér er annarsvegar svokölluš Vindheimaleiš ķ Skagafirši. Žį yrši sveigt af žjóšvegi eitt ķ Blönduhlķš, ekiš sunnan viš Varmahlķš og upp į Vatnsskarš viš Arnstapa. Vegur um Vindheimaleiš myndi stytta leišina milli Akureyrar og Reykjavķkur um allt aš 6 kķlómetra. Hin leišin er Hśnavallaleiš ķ A-Hśnavatnssżslu. Ķ staš žess aš liggja ķ gegnum Blönduós, yrši žjóšvegur eitt fęršur sunnar. Sveigt yrši ķ vestur śr Langadal, ekiš į milli Laxįrvatns og Svķnavatns, framhjį Hśnavöllum og komiš į hringveginn viš bęinn Öxl ķ mynni Vatnsdals.

Vegur um Hśnavallaleiš myndi stytta leišina milli Akureyrar og Reykjavķkur um allt aš 14 kķlómetra. Žessar hugmyndir voru mjög umdeildar, ekki sķst vegna žess aš ķ žeim er gert rįš fyrir aš fęra hringveginn framhjį Varmahlķš og Blönduósi. Sveitarstjórnir ķ Hśnavatnssżslum og Skagafirši mótmęltu tillögunum, en sveitarstjórnir į svęši Eyžings studdu žęr. Aš lokum lagši Vegageršin bįšar tillögurnar til hlišar, vegna mikillar andstöšu  viš žęr.

Vegur um Stórasand – stytting allt aš 80 km: Žetta er hugmynd sem Halldór Blöndal og fleiri settu fram sem tillögu til žingsįlyktunar ķ upphafi žessarar aldar og Sjįlfstęšisflokkurinn ķ Noršausturkjördęmi lagši mikla įherslu į undir forystu Halldórs ķ alžingiskosningum 2003. Žar kom fram aš meš žvķ aš aka um Öxnadalsheiši eins og nś, en sveigja vestur yfir Hérašsvötn viš Silfrastaši, aka upp śr Gilhagadal, yfir Blöndu nįlęgt Blöndulóni, sušvestur yfir Stórasand (žar sem heitir Skagfiršingavegur, vel aš merkja), nišur meš Noršlingafljóti aš Hśsafelli, sušur Kaldadal, um Žingvöll og Mosfellsheiši til Reykjavķkur, yrši leišin um 308 km žaš er stytting um 80 km. Hins vegar meš žvķ aš fara nišur Hvķtįrsķšu, undir Hafnarfjall og um Hvalfjaršargöng, žį yrši styttingin samt um 40 km. Um žessar hugmyndir var stofnaš félagiš „Noršurvegur“ og ķ fyrstu stjórn žess sįtu Andri Teitsson, Eišur Gunnlaugsson ķ Kjarnafęši og Jóhannes Jónsson heitinn ķ Bónus. Verkefniš skyldi fjįrmagnaš meš veggjöldum.

Skemmst er frį aš segja aš žessi hugmynd mętti andstöšu. Skagfiršingar gengu ķ žaš aš friša nįttśruperluna „Gušlaugstungur“ sem enginn hefur heyrt minnst į fyrr eša sķšar, aš žvķ er virtist til aš reyna aš koma hugmyndinni fyrir kattarnef. Hśnvetningar tóku ekki ķ mįl aš Eyfiršingar og Žingeyingar hęttu aš kaupa pylsur ķ Stašarskįla og į Blönduósi. Góšborgarar sem eiga sumarbśstaš į Žingvöllum kęršu sig ekki um aš žar fęri um almśgafólk frį Noršurlandi į leiš til höfušborgarinnar. Žį var 4x4 klśbburinn einnig į móti žessu žvķ žeim hugnašist ekki aš sjį flutningabķl ķ fjarska lišast eftir vegi og heyra jafnvel niš frį honum.

Einhverjir bentu į aš vegurinn fęri į kafla yfir 700 metra hęš yfir sjįvarmįli og žarna hlyti aš verša vešrasamt. Eflaust rétt, en į móti var bent į aš žótt žessi vegur yrši lokašur segjum 20 daga į įri vegna blindbyls žį myndu menn einfaldlega aka um Holtavöršuheiši og žaš hefši óveruleg įhrif į heildarplaniš.

Žessi andstaša sem hér hefur veriš fjallaš um viršist hafa leitt til žess aš nś rķkir algjör žögn um frekari styttingu leišarinnar og ekki aš sjį nein merki žess aš žaš standi til aš fara ķ frekari styttingu į leišinni žegar horft er til tillögu aš nżrri samgönguįętlun 2020 -2034.

Žess ber žó aš geta hér aš nś liggur fyrir aš žjóšvegur 1 um Kjalarnes verši breikkašur sem mun stytta feršatķma į leišinni mikiš įsamt žvķ aš auka öryggi. Žį į starfshópur į vegum samgöngurįšherra aš skila nęstu daga skżrslu og tillögum um Sundabraut ķ Reykjavķk. Tilkoma Sundabrautar myndi stytta leišina um 7 – 9 km og stytta einnig feršatķma og auka umferšaröryggi mikiš. Žaš er žvķ mikilvęgt aš Sundabraut verši aš veruleika fyrr en seinna, en til žess žarf aš nį samstöšu um legu hennar og gerš.

Af žvķ sem hér hefur veriš sagt mį rįša aš žaš er mjög mikilvęgt og ķ raun žjóšžrifaverkefni aš finna allar leišir til styttingar į žjóšvegi 1 milli Eyjafjaršar og Rreykjavķkur. Žaš er žvķ įstęša til aš hvetja rķkisstjórn og Alžingi til aš fela Vegageršinni aš vinna aš žvķ og nefna alla vęnlega kosti ķ nżrri samgönguįętlun. Viš erum jś aš tala um leišina į milli tveggja langstęrstu žéttbżliskjarna į landinu.

Eftirfarandi bókun var lögš fram og samžykkt:

"Bęjarstjórn Akureyrarbęjar hvetur rķkisstjórn og Alžingi til aš meta og taka afstöšu til hugmynda sem fram hafa komiš um styttingu žjóšvegar 1 į milli Eyjafjaršar og Reykjavķkur. Ljóst er aš verulegur žjóšhagslegur įvinningur hlżst af styttingu leišarinnar sem myndi bęta samkeppnishęfni svęšisins į atvinnu- og ķbśamarkaši. Aš auki mun stytting leišarinnar auka umferšaröryggi og hafa jįkvęš umhverfisįhrif.

Žvķ hlżtur žaš aš vera žjóšžrifamįl aš koma framkvęmdum sem žessum inn ķ samgönguįętlun eins og nś žegar hefur veriš gert meš breikkun žjóšvegar 1 um Kjalarnes og meš framkomnum hugmyndum um framkvęmdir viš Sundabraut."


Gunnar Gķslason
bęjarfulltrśi og oddviti Sjįlfstęšisflokksins į Akureyri


Svęši

Sjįlfstęšisflokkurinn į Akureyri  | Ašsetur: Kaupangi v/Mżrarveg  |  Ritstjóri Ķslendings: Stefįn Frišrik Stefįnsson  |  XD-Ak į facebook