Við viljum ríki sem þjónar fólkinu

Ræða Guðrúnar Hafsteinsdóttur, formanns Sjálfstæðisflokksins, við stefnuræðu forsætisráðherra 9. september 2026.

Kæru landsmenn.

„Við vitum að aukið frelsi leysir bundin öfl úr læðingi og eykur þjóðinni þrótt og velsæld.“

Þetta sagði Ólafur Thors á Alþingi fyrir rúmum sjötíu árum. Þessi orð eiga enn við. Trúin á frelsi einstaklingsins og framtak fólksins er enn kjarninn í sjálfstæðisstefnunni. Stjórnvöld geta leyst þann kraft úr læðingi. Þau geta líka bundið hann niður.

Nú nálgast kjörtímabilið hálfleik. Ríkisstjórnin hét lægri verðbólgu og lægri vöxtum. Hefur hún staðið við það?

Nei.

Verðbólgan er 5,6%. Stýrivextir eru 8%. Landsframleiðslan dróst saman um 1,1% á öðrum ársfjórðungi frá sama tíma í fyrra.

Síðasta haust boðaði forsætisráðherra verðmætasköpunarhaust. Það varð að vaxtahækkunarvori. Nú blasir við verðbólguvetur.

Já, verkin tala. En þau segja allt aðra sögu en forsætisráðherra.

Kæru landsmenn

Stöðugleiki er eitt stærsta velferðarmálið. Að bæta daglegt líf fólks hlýtur að byrja á því að létta vaxtabyrðina og ná niður verðbólgunni.

Við fögnum því sem vel er gert. En fyrirheit verða að skila sér alla leið til fólksins í landinu.

Það er rétt að stefna að hallalausum fjárlögum. En fjárlagafrumvarp er áætlun. Ég þekki það úr atvinnurekstri að uppgjörið er það sem skiptir öllu máli. Það fagnar enginn góðri áætlun.

Forsætisráðherra talar um að laga Ísland. Það er engin þörf á að laga Ísland. Það sem þarf að laga er efnahagsstjórn ríkisstjórnarinnar og létta byrðarnar á fólkinu sem vill sækja fram.

Fjárlög þessa árs gerðu ráð fyrir 28 milljarða króna halla. Nú stefnir í að hallinn verði um 68 milljarðar. Þegar skekkjan er 40 milljarðar er ekki ástæða til að fagna of snemma.

Nú á að sækja 23 milljarða með nýjum skattahækkunum. Þau boða aðhald sem felst í því að fresta útgjöldum þar til síðar. Það er ekki sparnaður að geyma reikninginn þar til á næsta ári.

Krónutölugjöld ríkisins eiga almennt að hækka um 5,2%, meira en tvöfalt verðbólgumarkmið Seðlabankans. Bankaskatturinn hækkar og kílómetragjaldið líka. Seðlabankinn hefur þegar bent á þátt opinberra gjaldahækkana í aukinni verðbólgu.

Ríkisstjórnin ætlar að rétta ríkisfjármálin af með því að gera meiri kröfur til fólksins. Sjálfstæðisflokkurinn vill rétta þau af með því að gera meiri kröfur til ríkisins.

Þar liggur skýri munurinn.

Stjórnarsamstarfið virðist ganga út á að ef einn flokkur fær sitt verði næsti að fá sitt líka, hvort sem málin fara saman eða ekki.

ESB-vegferðin tók tíma, orku og fé. Þann 29. ágúst hafnaði þjóðin því að hefja aðildarviðræður á ný. Það var skýr, lýðræðisleg niðurstaða. Þjóðin sendi ríkisstjórninni skilaboð um að við ætlum að ráða málum okkar sjálf – og að ríkisstjórnin ætti að hugsa fyrst og fremst um þau verkefnin sem hafa setið á hakanum hér heima fyrir.

Mikið vildi ég að ríkisstjórnin hlustaði á þennan vilja þjóðarinnar.

Stærsta loforð ríkisstjórnarinnar var að ná niður verðbólgu og vöxtum. Þangað hefði átt að beina kröftunum sem fóru í þessa vegferð. Sá tími kemur ekki aftur.

Við eigum áfram að rækta EES-samninginn og tengsl við vinaþjóðir beggja vegna Atlantshafsins. Fullveldi fylgir ábyrgð. Enginn annar vinnur heimavinnuna fyrir okkur.

Góðir landsmenn

Ég finn engan uppgjafartón þegar ég hitti fólk um landið. Fólk vill koma fyrirtækjum á fót og skapa störf. Ungt fólk vill eignast heimili og festa rætur. Það biður um stöðugleika og svigrúm til að láta áformin rætast.

Tækifærin eru alls staðar. En ríkisstjórnin grípur þau ekki.

Við erum fámenn þjóð en höfum aldrei hugsað smátt. Íslensk fyrirtæki keppa við þau bestu og selja hugvit, tækni, matvæli og þjónustu um allan heim. Þau skapa störfin og útflutningstekjurnar sem standa undir lífskjörum okkar og íslensk fyrirtæki eiga það skilið að við sköpum þeim sem best skilyrði svo að þau geti vaxið.

Á þessu ári féll Ísland um sjö sæti í alþjóðlegri samkeppnishæfnimælingu IMD. Það snertir okkur öll. Samkeppnishæfnin ræður því hvort störfin verða til hér eða annars staðar. Hvort fyrirtæki fjárfesta á Íslandi, ráða fleira fólk og greiða góð laun.

Ríkisstjórnin svarar með hærri sköttum og gjöldum. Hún talar um verðmætasköpun en kemur fram við atvinnulífið eins og óþrjótandi skattstofn.

Sjálfstæðisflokkurinn vill að fólk haldi meira eftir af því sem það aflar og að fyrirtækin hafi svigrúm til fjárfestinga og nýrra starfa. Þannig styrkjum við samkeppnishæfni Íslands og bætum lífskjör.

Við höfum lagt til að gjaldskrár ríkisins hækki ekki umfram 2,5% verðbólgumarkmið og að dregið verði úr skattahækkunum. Við viljum fara yfir ríkisreksturinn lið fyrir lið og forgangsraða í þágu grunnþjónustunnar.

Atvinnulífið stendur undir velferðinni. Þess vegna er öflugt atvinnulíf hagsmunamál hverrar fjölskyldu. Við viljum að fleiri sjái sér framtíð í að stofna fyrirtæki á Íslandi og að þau sem hér starfa hafi ástæðu til að vaxa hér áfram.

Sjálfstæðisstefnan sameinar rétt þjóðarinnar til að ráða sínum málum og rétt fólksins til að ráða sínu lífi. Við viljum ríki sem þjónar fólkinu. Við höfum áður rutt brautina fyrir uppbyggingu atvinnulífsins. Nú þarf að gera það aftur.

Ég leiði Sjálfstæðisflokk sem treystir fólkinu. Við erum tilbúin að taka ábyrgð á þeirri stefnubreytingu.

Ísland býr yfir miklum krafti. Hann er hjá fólkinu sem vinnur, skapar og heldur samfélaginu gangandi. Stjórnvöld eiga að leysa þann kraft úr læðingi.

Það er verkefnið sem bíður.

Við höfum trú á Íslandi – og nú þarf ríkisstjórnin að hafa trú á Íslendingum.