Viš įramót

Um sķšustu įramót hafši ég į orši ķ sambęrilegri grein aš ég vonašist til aš viš sęjum fram į bjartari og betri tķma hvaš COVID-19 faraldurinn varšar. Ekki varš mér aš žeirri ósk minni og einkenndist įriš aš mörgu leyti af sóttvörnum og takmörkunum af żmsu tagi sem höfšu mikil įhrif į samskipti og framgang mįla. Kosningar til Alžingis ķ haust bįru žessa merki, žar sem almenn kosningabarįtta varš aš fara fram meš allt öšru sniši en venja er. Spurningin er hvort žaš sama muni verša uppi į teningnum nęsta vor en nś fer kosningabarįttan fyrir sveitarstjórnarkosningar ķ vor aš hefjast.

Žrįtt fyrir žį annmarka sem COVID-19 hefur sett samfélaginu hefur lķfiš į Akureyri gengiš aš mörgu leyti vel. Hér varš samdrįttur mun minni ķ feršažjónustunni en vķša annars stašar og mį žar žakka žvķ aš Ķslendingar į faraldsfęti fylltu aš nokkru žaš skarš sem erlendir feršamenn skildu eftir. Tekjufall bęjarsjóšs varš žvķ ekki eins og bśist var viš og atvinnutekjur hafa dregist minna saman en ętlaš var. Mį žar žakka aš einhverju leyti ašgeršum rķkisstjórnarinnar.

Žaš mį žvķ žrįtt fyrir allt horfa björtum augum til nęstu framtķšar ef fer sem horfir. Ķ Akureyrarbę hefur ķbśum fjölgaš um rśmlega 350 sem er mun meira en undanfarin įr. Samhliša žvķ hefur veriš mikill gangur ķ byggingaišnašinum og miklu meiri en gert var rįš fyrir. Višbygging viš flugstöšina mun rķsa į nęsta įri įsamt stękkun flughlašsins. Tvęr nżjar heilsugęslustöšvar eru į teikniboršinu og munu framkvęmdir hefjast viš žęr į nęsta įri ef allt gengur eftir. Er žaš von manna aš bętt starfsašstaša muni t.d. laša aš fleiri lękna.

Nż leguįlma viš SAk er ķ hönnunarferli og mun bętt ašstaša styrkja stöšu sjśkrahśssins til framtķšar. Fjölgun hjśkrunarrżma fyrir aldraša er ķ farvatninu meš višbyggingu viš Lögmannshlķš. Hólasandslķna 3 kemst ķ gagniš į nęsta įri ef allt gengur eftir og mun žaš auka og styrkja raforkuflutning til Akureyrar. Hįskólinn hefur veriš aš eflast mjög meš fjölgun nemenda og auknum fjįrveitingum en ķ tengslum viš starfsemi hans eru einnig żmis įform uppi um fjölgun verkefna og starfa.

Til višbótar žessum verkefnum hefur veriš nokkur vöxtur ķ verslun og žjónustu meš tilkomu fleiri verslana og annarri atvinnustarfsemi sem kallar į fleiri störf. Allt eru žetta framfaramįl sem barist hefur veriš fyrir į undanförnum įrum og mį žvķ meš nokkru sanni segja aš nś verši įkvešin vatnaskil ķ pólitķsku starfi hér um slóšir og nż verkefni taka viš.

Ég hef hér rakiš nokkur mikilvęg mįl sem skipta okkur Akureyringa miklu og snśa aš rķkinu eša rķkisfyrirtękjum og žeim fylgir fjįrmagn sem kemur aš en er ekki śr hirslum Akureyrarbęjar. Ég ętla žvķ nęst aš drepa į žvķ helsta sem snżr aš starfsemi Akureyrarbęjar.

Stjórnsżslubreytingar

Um įramótin taka gildi töluveršar breytingar į stjórnsżslu Akureyrarbęjar. Geršar eru breytingar į svišum og verkefni fęrš til innan kerfis og rįšum og nefndum er fękkaš. Žannig eru samfélagssviš og Akureyrarstofa lögš nišur og fęrast ķžrótta- og ęskulżšsmįlin undir nżtt fręšslu- og lżšheilsusviš en menningar- og atvinnumįlin undir žjónustu- og skipulagssviš.

Skipulagsmįlin falla eins og nafniš gefur til kynna einnig undir žjónustu- og skipulagssviš og lögš įhersla į aš skipulagsmįl snśast um žjónustu viš bęjarbśa. Samhliša eru geršar verulegar breytingar į skipan rįša og nefnda. Stjórn Akureyrarstofu og frķstundarįš eru lagšar nišur og fęrast mįl žeirra annars vegar til bęjarrįšs og hins vegar til fręšslu- og lżšheilsurįšs. Žį er kjarasamninganefnd lögš af og fęrast mįlefni hennar til bęjarrįšs.

Viš bęjarfulltrśar Sjįlfstęšisflokksins lögšum til aš gengiš yrši lengra ķ fękkun sviša en gert var og auka žannig hagręšinguna frekar en veršur. Žaš nįšist ekki fram.

Meš žessum breytingum er veriš aš fękka stjórnendum ķ kerfinu og einnig fulltrśum ķ nefndum og rįšum. Af žessu leišir aš kostnašur vegna yfirstjórnar lękkar og žį eykst samlegš ķ rekstri meš tilfęrslu mįlaflokka undir eina stjórn sem falla faglega og rekstrarlega vel saman. 

Samhliša žessum breytingum er lögš įhersla į aukna rafręna stjórnsżslu og aš fęra stjórnsżsluna saman į einn staš. Til žess žarf aš byggja viš nśverandi stjórnsżsluhśs og breyta innra skipulagi til žess aš fękka fermetrum į hvern starfsmann og auka samlegš. Gert er rįš fyrir žvķ aš lękka kostnaš viš žennan hluta kerfisins um 100 milljónir króna į įri meš žessari breytingu einni.

Skipulagsmįlin

Mikill gangur hefur veriš ķ skipulagsmįlunum undir formennsku Žórhalls Jónssonar og mörg verkefni komin ķ ferli eša ķ undirbśningi. Umręša hefur veriš um žaš um nokkurt skeiš aš į Akureyri vęri lóšaskortur yfirvofandi žar sem uppbygging Hagahverfisins hefur veriš mun hrašari en gert var rįš fyrir. Žvķ hefur veriš lögš įhersla į aš hraša eins og kostur er skipulagi į Holtahverfinu og Kollugeršishaganum.

Nś liggur fyrir samžykkt skipulag fyrir Holtahverfiš og hefjast žar gatnaframkvęmdir strax og snjóa leysir į nęsta įri. Žį er gert rįš fyrir žvķ aš skipulag fyrir Kollugeršishagann eša Móana verši klįraš į nęsta įri og verša žį tilbśin svęši fyrir allt aš 1.400 ķbśšir.

Į įrinu var sķšustu lóšunum ķ Austurbrś śthlutaš. Žaš vakti sérstaka athygli bęjarfulltrśa hve vönduš vinna fór fram ķ hönnunarferlinu, žar sem mikiš var lagt upp śr tengingu viš umhverfiš og sögu bęjarins.

Umdeildustu mįl bęjarstjórnar voru įn efa skipulagstillaga į Oddeyrinni annars vegar og ķ Tónatröš hins vegar. Tillagan į Oddeyrinni endaši ķ skošanakönnun mešal ķbśa og kom žar fram mikil andstaša viš tillöguna hjį žeim sem žįtt tóku. Var žvķ einbošiš aš mķnu įliti aš leggja žį tillögu af. Sś tillaga aš uppbyggingu ķ Tónatröšinni sem kom fyrst fram fór žvķ mišur ķ dreifingu, en žaš stóš aldrei til aš taka afstöšu til hennar eins og hśn kom fram.

Verktakinn fékk tękifęri til aš leggja fram nżjar hugmyndir og komu žęr fram į haustmįnušum. Žar komu fram mjög spennandi hugmyndir sem falla vel aš umhverfinu. Žaš liggur žó fyrir aš žaš į eftir aš gera żmsar athuganir s.s. į stöšugleika jaršlaga og umferšarmįlum įšur en tekin er endanleg afstaša til byggingarmagns og hugmyndarinnar ķ heild į žessum staš.

Eitt af stóru verkefnunum sem sameinuš bęjarstjórn ętlaši sér aš ljśka var breytt deiliskipulag mišbęjarins. Žaš hefur nś veriš samžykkt og bķšur stašfestingar skipulagsyfirvalda. Žaš var žvķ įnęgjulegt aš framkvęmdir ķ Hofsbót 2 hefjast aš öllu óbreyttu snemma į nęsta įri.

Aš lokum vil ég nefna undir žessum liš aš gatnageršargjöld hafa veriš hękkuš t.d. į fjölbżli en žau voru langt undir žvķ sem geršist į Sušvestur horni landsins. Žį er ķ auknum męli veriš aš bjóša lóšir til sölu og mun žaš įsamt hękkun gatnageršargjalda auka tekjur bęjarsjóšs til muna ef vel gengur. Stóru sveitarfélögin hafa tekiš inn verulegar tekjur af sölu lóša į lišnum įrum og žannig bętt rekstrarlega stöšu sķna verulega.

Ķžróttamįlin

Mikiš hefur veriš rętt og ritaš um mįlefni ķžrótta į Akureyri į įrinu og hefur mikiš fariš fyrir gagnrżni į bęjarstjórn fyrir metnašarleysi ķ mįlaflokknum. Eva Hrund Einarsdóttir hefur stašiš ķ brśnni sem formašur frķstundarįšs og hefur hśn lagt mikla orku ķ višręšur viš hin żmsu félög til aš nį sįtt og finna leišir til aš męta žeim kröfum sem fram hafa komiš. 

Nś liggur fyrir samkomulag viš KA um uppbyggingu į svęši žeirra og mun bęrinn leggja til 830 milljónir į nęstu įrum. Ķ žessu sambandi er rétt aš benda į aš stefnt er aš sölu byggingalóša į hluta Akureyrarvallar sem mun standa undir žessum kostnaši og vel žaš. Žį veršur fariš ķ lagfęringu į ašstöšu fyrir SA ķ Skautahöllinni og nżlokiš er viš aš byggja nżtt ašstöšuhśs fyrir Siglingaklśbbinn Nökkva. Žessar framkvęmdir eru ķ samręmi viš samžykkta forgangsröšun ķ uppbyggingu ķžróttamannvirkja į Akureyri. Til višbótar žessu hafa veriš ķ gangi višręšur viš Žór um aškomu bęjarins aš lagfęringum į félagssvęši žeirra sem mun vonandi ljśka snemma į nęsta įri.

Ķ ljósi mikillar gagnrżni į bęjaryfirvöld og meintan óhagstęšan samanburš Akureyrar viš sambęrileg sveitarfélög į Sušvestur horninu er rétt aš benda į hver rekstrarkostnašur var į ķbśa ķ nokkrum sveitarfélögum įriš 2020.



Eins sést į žessari mynd var rekstrarkostnašur til ęskulżšs- og ķžróttamįla langt yfir mešaltali samanburšarsveitarfélaganna įriš 2020. Žannig hefur žetta veriš lengi og er enn. Žaš skal svo tekiš fram aš 70% af žessum kostnaši į Akureyri er tilkominn vegna mannvirkja. Munurinn liggur aš stórum hluta ķ žvķ aš fyrir sunnan reka sveitarfélögin skķšasvęši saman og žar er ekki fimleikahśs eša skautahöll ķ hverju sveitarfélagi, žannig aš samlegšin er mikil.

Öldrunarmįl

Rķkiš tók rekstur öldrunarheimilanna yfir į įrinu og samdi RĶKIŠ viš einkaašila um reksturinn. RĶKIŠ samdi einnig um aš rekstrarašilinn žurfi ekki aš greiša leigu af hśsnęšinu žrįtt fyrir aš Akureyrarbęr sé skrįšur eigandi žess. Žetta er óvišunandi staša fyrir bęinn og hefur žvķ veriš sett fram krafa af hįlfu bęjarrįšs um aš rķkiš kaupi hlut Akureyrarbęjar. 

Žaš hafa borist fréttir af žvķ aš reksturinn gangi vel hjį nśverandi rekstrarašila og sé įnęgja hjį starfsfólki meš nżjar įherslur.

Gengiš er śt frį žvķ ķ fjįrhagsįętlun aš byrjaš verši į višbyggingu viš Lögmannshlķš į nęsta įri sem mun rśma 60 einstaklinga. Akureyrarbęr gerir rįš fyrir žvķ aš leggja 380 milljónir til uppbyggingarinnar į nęstu žremur įrum sem er 15% af kostnaši viš hana. Aš mati bęjarstjórnar er žaš tķmaskekkja aš sveitarfélög séu skylduš til aš leggja til žessi 15% til verkefnis sem er aš fullu į įbyrgš rķkisins.

Fręšslu- og uppeldismįl

Įfram veršur unniš aš žvķ aš innleiša nżja menntastefnu ķ starfsemi skólanna meš dyggum stušningi viš starfsfólk skólanna, sem hefur stašiš sig meš eindęmum vel ķ erfišum ašstęšum sem skapast hafa vegna COVID-19.

Žaš er mikiš verk fyrir höndum viš aš sameina starfsemi fręšslu- og uppeldismįla og ęskulżšs- og ķžróttamįla. Žaš verkefni mun Eva Hrund Einarsdóttir leiša sem formašur fręšslu- og lżšheilsurįšs. Meš aukinni samlegš ķ žessum mįlaflokkum felast mikil og mörg tękifęri sem forvitnilegt veršur aš fylgjast meš hvernig tekst til aš nżta.

Žessi mįlaflokkur tekur til sķn rķflega helming af öllum skatttekjum bęjarins eša rķflega 11,4 milljarša og er žvķ um višamikla starfsemi aš ręša og um leiš afar mikilvęga. Žaš er žvķ mikilvęgt aš vel takist til.

Į nęsta įri er gert rįš fyrir žvķ aš lokiš verši viš endurbyggingu Lundarskóla, haldiš verši įfram meš endurnżjun į hśsnęši Glerįrskóla, skólalóš Oddeyrarskóla verši endurnżjuš og til višbótar veršur fariš ķ nokkur smęrri verkefni. Įętlašar eru 850 milljónir til žessara verkefna.

Fjįrhagur bęjarins - rekstur

Meginįstęša žess aš til varš sameinuš bęjarstjórn var erfiš staša bęjarsjóšs og yfirvofandi rekstrarvandi ķ kjölfar COVID-19 faraldursins. Sem betur fer hefur faraldurinn haft mjög takmörkuš įhrif til hins verra ķ rekstrinum. Žar hafa ašrir žęttir rįšiš meiru. Ķ vinnu viš fjįrhagsįętlun 2021 og 2022 hefur veriš lögš įhersla į aš draga śr hallarekstri A - hlutans meš auknum tekjum og ašhaldi en žó žannig aš žaš komi sem minnst fram ķ lakari žjónustu viš ķbśa, sérstaklega börn og žį sem minna mega sķn. Žetta hefur veriš krefjandi vinna og ekki sķst į kosningaįri žegar žrżstingur į aukin śtgjöld vex aš öllu jöfnu.



Eins og sést į myndinni hér aš ofan er gert rįš fyrir verulegum halla į rekstri beggja hluta bęjarsjóšs į nęsta įri. Žaš er alveg ljóst aš viš geršum okkur vonir um betri nišurstöšu į nęsta įri ķ upphafi žessa įrs. Žaš hafa hins vegar veriš gerir samningar sem leiša til meiri hękkunar launa-kostnašar en gert var rįš fyrir og žį hefur bęttur vinnutķmi eša stytting vinnuvikunnar veruleg įhrif, sérstaklega žar sem um vaktavinnu er aš ręša. Er ekki śr vegi aš įętla aš kostnašaraukning vegna žessa nemi um og yfir 700 miljónum króna og veldur žar mįlaflokkur fatlašra mestu.

Žaš hefur komiš vķša fram ķ fréttum į sķšustu vikum aš sveitarfélögin standa mjög höllum fęti ķ rekstri mįlaflokks fatlašra og fer hallinn vaxandi. Sveitarfélögin tóku mįlaflokk fatlašra yfir įriš 2011 og įttu aš vera tryggšar tekjur į móti til aš standa undir kostnaši. Sķšan žį hefur žjónustužörfin aukist mikiš, kröfur rķkisins meš lagasetningu valdiš auknum kostnaši įsamt bęttum vinnutķma starfsfólks. Žessum aukna kostnaši hefur ekki veriš mętt meš breyttri tekjuskiptingu rķkis og sveitarfélaga og žvķ hallar verulega į. Žessi halli hefur aukist mjög mikiš sķšast lišin žrjś įr og stefnir ķ aš verša vel yfir 600 milljónir į nęsta įri, sem skżrir stęrstan hluta af halla bęjarsjóšs. Hér veršur aš nefna aš samkvęmt śttekt Haraldar Lķndals į rekstri mįlaflokksins į Akureyri er reksturinn ķ mun betra horfi hér en vķšast annarsstašar į landinu. 

Ķ skżrslu sem kom śt į įrinu var lagt til aš Akureyrarbęr fengi skilgreint hlutverk sem „svęšisborg“. Žaš er ekki aš įstęšulausu sem slķk tillaga kemur fram. Žegar staša Akureyrarbęjar er borin saman viš sambęrileg eša stęrri sveitarfélög hér į landi kemur ķ ljós aš śtgjöld og žjónusta Akureyrarbęjar lķkist miklu meira śtgjalda- og žjónustumynstri Reykjavķkurborgar. Žetta mį glögglega sjį į mešfylgjandi mynd. Žar sést aš kostnašur vegna félagsžjónustu og menningarmįla er umtalsvert hęrri į hvern ķbśa ķ Akureyrarbę og Reykjavķkurborg en hinum sveitarfélögunum. Žį er kostnašur į ķbśa vegna ęskulżšs- og ķžróttamįla mestur ķ Akureyrarbę. 



Svona er žetta žar sem fólk sękir į žį staši žar sem žjónustu er aš fį og į žaš sérstaklega viš um margskonar séržjónustu. Sem dęmi mį taka aš į įrinu voru samžykktir višaukar aš upphęš 40 milljónir vegna barna meš séržarfir ķ leikskólum sem fluttu ķ bęinn. Žetta sżnir einnig styrk žjónustunnar ķ bęnum sem er til fyrirmyndar aš flestu leyti.

Žegar horft er til framlaga til menningarmįla žį er rétt aš geta žess aš menningarsamningar viš rķkiš voru hękkašir lķtillega į sķšasta įri og lagši rķkiš fram rśmar 200 milljónir til verkefnisins į įri nęstu įrin. Ef jafnręšis vęri hins vegar gętt meš hlišsjón af framlagi rķkisins til menningarmįla į höfušborgarsvęšinu ętti framlagiš aš vera aš lįgmarki 400 milljónir. Žar er verkefni aš vinna.

Ég vil benda į žaš aš okkur hefur oršiš heilmikiš įgengt ķ žvķ aš rétta stöšu bęjarsjóšs af žrįtt fyrir allt en viš rįšum illa viš utanaškomandi ašstęšur sem kollvarpa metnašarfullum įętlunum.

Samningar viš nįgrannasveitarfélögin

Fyrir liggur aš endurskoša samninga viš nįgrannasveitarfélög Akureyrarbęjar um żmiskonar žjónustu. Öll eru sveitarfélögin aš auglżsa lóšir og ķbśum fjölgar sem er hiš besta mįl. Žaš hallar hins vegar aš mörgu leyti į Akureyrarbę ķ żmsum sameiginlegum mįlum į svęšinu. 

Sem dęmi mį nefna aš žegar samningur var geršur um mįlefni fatlašra 2011, samžykkti Akureyrarbęr aš sjį alfariš um reksturinn og taka į sig allan halla eša afgang af rekstrinum. Hin sveitarfélögin lögšu hins vegar inn til Akureyrarbęjar žęr tekjur sem žau hafa af mįlaflokknum. Žetta hefur leitt til žess aš sį halli sem hefur oršiš į mįlaflokknum į undanförnum įrum hefur allur lent į Akureyrarbę og er įętlaš aš um sé aš ręša hįtt ķ milljarš į sķšustu 3 – 4 įrum. Ef sveitarfélögin skiptu žessu į milli sķn ķ hlutfalli viš ķbśafjölda ętti Akureyrarbęr aš bera 90% og hin 10% eša 100 milljónir.

Annaš sem ekki er alveg ešlilegt er aš sveitarfélögin ķ nįgrenni Akureyrarbęjar taki ekki žįtt ķ žeim kostnaši sem kemur til viš uppbyggingu öldrunarheimila. Žetta sömdu sveitarfélögin ķ Žingeyjarsżslum um žegar įkvešiš var aš fjölga rżmum fyrir aldraša į Hśsavķk. Mišaš viš įętluš framlög Akureyrarbęjar vegna stękkunar viš Lögmannshlķš ęttu nįgrannar okkar aš bera 38 milljón króna kostnaš eša 10%.

Žaš er žvķ aš żmsu aš hyggja ķ samstarfi sveitarfélaganna į žessu svęši, žar sem ķbśum fjölgar ķ žeim öllum og flestir vinna į Akureyri og sękja žangaš flesta žjónustu.

Aš lokum

Ég hef hér fariš yfir mįlefni Akureyrarbęjar ķ allmörgum oršum og komiš vķša viš. Ég er hér aš skrifa žennan pistil ķ sķšasta sinn sem oddviti Sjįlfstęšisflokksins hér ķ bę. Ég hef fyrr allnokkru tilkynnt aš ég muni ekki leitast eftir žvķ aš endurnżja umboš mitt og žaš hefur Eva Hrund Einarsdóttir einnig gert. Žaš mį žvķ reikna meš aš žaš verši mikil endurnżjun į lista flokksins ķ sveitarstjórnarkosningunum 14. maķ 2022.

Žaš hefur reyndar komiš mér į óvart aš ekki séu komnir fram einstaklingar sem sękjast eftir efstu sętum listans. Žaš er kannski bjartsżni hjį mér aš ętla aš fólk bķši ķ röšum eftir žvķ aš taka žetta hlutverk aš sér. Žaš er nefnilega ekki alveg einfalt žvķ hér er um aš ręša hlutastarf sem varla veršur sinnt meš góšu móti meš öšru starfi og žį žarf fjölskyldan einnig aš vera meš og tilbśin aš taka žvķ sem aš höndum ber.

Starf bęjarfulltrśans er ķ senn erilsamt en įnęgjulegt aš lang mestu leyti. Žaš hefur veriš įkaflega įnęgjulegt aš kynnast öllu žvķ góša fólki sem ég hef mętt ķ starfinu og mį segja žaš sé aš mörgu leyti žaš sem stendur upp śr.

Ég vil žvķ nota žetta tękifęri og žakka öllum žeim sem ég hef unniš meš į vettvangi bęjarmįlanna og ķ flokknum fyrir gott samstarf og kynni sķšastlišin įtta įr. Megi įriš 2022 verša ykkur öllum gęfurķkt og gjöfult.

Gunnar Gķslason
bęjarfulltrśi og oddviti Sjįlfstęšisflokksins į Akureyri


Svęši

Sjįlfstęšisflokkurinn į Akureyri  |  Ritstjóri Ķslendings: Stefįn Frišrik Stefįnsson   XD-AK į facebook