Skżr stefna ķ loftslagsmįlum

Żmsir trśa žvķ aš Sjįlfstęšisflokkurinn sé eftirbįtur annarra ķ umhverfismįlum og sérstaklega loftslagsmįlum. Andstęšingar flokksins żta undir žį mynd aš hann dragi lappirnar ķ umhverfismįlum. Žaš hrein firra og bįbilja. Vert er aš gera grein fyrir hinu rétta.

Eitt stęrsta višfangsefni stjórnmįla komandi įra

Loftslagsmįl eru eitt stęrsta višfangsefni komandi įra. Hlżnun lofts, hękkun sjįvar, aukin sśrnun og hiti sjįvar og öfgar ķ vešri gera žaš aš verkum aš nįttśran veršur aš njóta vafans. Žetta į viš um allar žjóšir, en ekki sķst Ķslendinga sem eiga mikiš undir umhverfi og sjįlfbęrri nżtingu aušlinda. Hlusta veršur į varnarašarorš vķsindamanna og rannsóknastofnana. Aš veši eru lķfskjör og žjóšaröryggi, en umfram allt framtķš barna okkar. 

Samstaša og sjįlfsmynd okkar

Um žetta hefur nįšst farsęl samstaša ķslenskra stjórnmįla og žjóšar. Atvinnulķf og stjórnsżsla tekur miš af sjįlfbęrnimarkmišum Sameinušu žjóšanna til įrsins 2030. Meš žvķ mętum viš vistfręši-, félags- og efnahagslegum kröfum įn skeršingar lķfgęša komandi kynslóša.

Ķ orrahrķš kosningabarįttu hafa żmsir kosiš aš rjśfa žessa samstöšu. Tekist er į um loftslagsstefnu og stjórnmįlaflokkar jafnvel lagšir undir umdeilanlega loftslagsrżni og gefin einkunn fyrir stefnu ķ umhverfis- og loftslagsmįlum. Sótt aš Sjįlfstęšisflokknum og heilindi hans ķ lofslagsmįlum dregin ķ efa. 

Um žetta mętti rita langt mįl en hér eru nokkur atriši: 

Parķsarsamkomulagiš og heimsmarkmiš

Alžjóšlegar skuldbindingar Parķsarsamkomulagsins voru fullgiltar ķ tķš rķkisstjórnar žar sem Sjįlfstęšisflokkurinn sat. Rammasamningur um loftslagsbreytingar er helsti alžjóšlegi millirķkjavettvangur fyrir hnattręn višbrögš viš loftslagsbreytingum.

Aškoma sjįlfstęšismanna ķ rįšuneytum, stjórnsżslu og sveitarfélögum hefur tekiš sterkt mark af Sjįlfbęrnimarkmišum Sameinušu žjóšanna. Kvešiš er į um framleišslu- og neyslumynstur; aukiš samstarf varšandi  sjįlfbęra žróun; brįšaašgeršir gegn loftslagsbreytingum; og ašstoš viš žróunarlönd varšandi loftslagsašgeršir meš sterkri įherslu til kvenna, ungs fólks, og jašarsamfélaga. 

Rķkisstjórnir meš ašild Sjįlfstęšisflokks hafa beitt sér mjög ķ žessum efnum. Fjįrmunir og alžjóšasamvinna stóraukin. Žannig hafa framlög til loftlagsvķsinda į Ķslandi aukist, fjįrmunum variš ķ sameiginleg Norręn verkefni į sviši žróunarsamvinnu til barįttu gegn loftslagsvį og svo mętti lengi telja. Meš fyrstu fjįrmögnušu ašgeršaįętlun Ķslands ķ loftslagsmįlum hefur landgręšsla, endurheimt votlendi og skógrękt veriš aukin og nż markmiš um samdrįtt ķ losun.

Loftslagsrįš Sjįlfstęšisflokksins

Fullyršingar um aš Sjįlfstęšisflokkurinn standi veikur žegar kemur aš umhverfis- og loftslagsmįlum eru žvķ rangar. Sjįlfstęšisfólk telur aš ķ višureign viš loftslagsvį felist fjöldi tękifęra, ekki sķst meš gręnum fjįrfestingum fyrirtękja og nżsköpun.

Innan öflugrar fjöldahreyfingar Sjįlfstęšisflokksins hefur ķ įrarašir veriš starfandi Loftslagsrįš skipaš hópi fólks viša aš śr atvinnulķfi, sveitarstjórnum, žingflokki og vķšar. Žaš kraftmikla starf er öllum ašgengilegt į vef flokksins.

Hvar greinir į?

Žrįtt fyrir sameiginleg markmiš er deilt um leišir.

Sjįlfstęšismenn segja aš ķ eignaréttinum felist mikilvęg nįttśruvernd. Reynslan sżnir aš hagkvęm nżting nįttśruaušlinda sé aš jafnaši best tryggš meš žvķ aš nżtingar- og afnotaréttur sé ķ höndum einkaašila. Viš höfum žvķ slegiš skjaldborg um eignar- og nżtingarrétt einstaklinga į lögverndušum aušlindum. Lögš hefur veriš įhersla į aš rįšstöfun nżtingarréttinda į aušlindum ķ opinberri eigu séu gagnsę meš almannahag aš leišarljósi. Ekki megi grķpa til žjóšnżtingar eša skeršingar į réttindum žeirra.

Virkjum til orkuskipta

Einnig er įgreiningur um umfang orkunżtingar og uppbyggingu og nżlega um nżtingu vindorku innan sjįlfbęrra žolmarka.

Raunverulegar ašgeršir ķ orkuskiptum bķlaflota og fiskveišiflota yfir ķ rafmagn og rafeldsneyti kalla į virkjun meš nytsamlegum hętti. Žeir sem tala į móti nżjum virkjanakostum og uppbyggingu dreifikerfis raforku styšja vart gręn orkuskipti.

Jįkvęšir hvatar ķ staš boša og banna

Viš eigum aš virkja įbyrgš einstaklings ķ umhverfismįlum meš jįkvęšum hvata ķ staš bošs og banna. Efnahagsleg skynsemi felst í eflingu hringrásarhagkerfisins og aukinni fullendurvinnslu. Nżta nżsköpun og tękninýjungar viš endurvinnslu og flokkun sorps og hvata til breyttrar umgengni um plast er įrangursrķkasta leišin. 

Virkja žarf einkaframtakiš til nįttśruverndar. Heimila gjaldtöku til verndar og stżra ašgangi feršamanna aš viškvęmum svęšum til aš fjįrmagna višhald og uppbyggingu. Žęr tekjur eiga heima ķ héraši.

Viš höfum varaš viš aš taka įkvaršanir ķ flżti um uppbyggingu žjóšgarša į mišhįlendi Ķslands. Ķ anda sjįlfbęrni og nįlęgšarreglu veršur slķkt aš vera ķ sįtt viš ašliggjandi sveitarfélög meš viršingu fyrir eignarétti.

Umhverfismįl eru višvarandi verkefni. Viš žurfum aš stķga stęrri skref ķ barįttunni gegn loftslagsvįnni. Meš meš gręnni orkubyltingu sjįum viš möguleika ķ gręnum fjįrfestingum og nżsköpun. Žaš veit į gott fyrir land tękifęranna.


Njįll Trausti Frišbertsson
oddviti Sjįlfstęšisflokksins ķ Noršausturkjördęmi


Greinin birtist fyrst ķ Morgunblašinu 18. sept. 2021


Svęši

Sjįlfstęšisflokkurinn į Akureyri  |  Ašsetur: Kaupangi v/ Mżrarveg  |  Ritstjóri Ķslendings: Stefįn Frišrik Stefįnsson | XD-NA į facebook